Zo herstel je oude foto's en kleur je ze in met AI

Voor en na: wat één tik doet

Beide foto's hieronder zijn één keer door Inkleuren & herstellen gegaan, zonder dat er daarna iets is geretoucheerd. Sleep over een afbeelding om de twee versies te vergelijken.

VoorNa

VoorNa

De oude foto's zijn door AI gegenereerde voorbeelden van beschadigde afdrukken, dus er worden geen foto's van een echt gezin getoond. De herstelde versies zijn wat Inkleuren & herstellen met het PRO-chatmodel opleverde, ongeretoucheerd – en dat geldt ook voor de resultaten van Onvolkomenheden herstellen en de vervolgresultaten verderop.

Wat AI-restauratie wel en niet kan

AI-restauratie is geen filter dat over de afbeelding wordt gelegd. Het model kijkt naar de hele foto, leidt af wat de schade verbergt en schildert er een schone versie van. Daarom kan het een scheur herstellen die dwars door een mouw of een wang loopt – en daarom moet je het resultaat goed bekijken voordat je het voor de foto zelf houdt.

Wat AI goed herstelt

• Krassen, barsten en scheuren, ook dwars door een gezicht
• Kreuken, vouwen en water- of plakbandvlekken
• Stof, vlekjes en sterke filmkorrel
• Vervaagde, verbleekte en vergeelde tinten
• Onscherpte door ouderdom of door een kopie van een kopie
• Ontbrekende kleur in zwart-witafdrukken, sepia-afdrukken en vervaagde kleurenafdrukken

Waar AI moet raden

• Ontbrekende stukken. Een afgescheurde hoek of een gezicht dat onder een vlek is verdwenen, wordt gereconstrueerd in plaats van teruggehaald: het model schildert wat aannemelijk is, niet wat er was.
• Kleur. Zwart-witfilm legde helderheid vast, geen kleur, dus elke inkleuring is een beredeneerde gok – meer daarover hieronder.
• Kleine gezichten en tekst. De gezichten achterin op een groepsfoto en handschrift of gedrukte onderschriften kunnen veranderd terugkomen. Afbeeldingsmodellen zijn onbetrouwbaar met letters.

Beschouw het resultaat dus als een herstelde kopie en bewaar de originele afdruk en je scan.

Stap 1: De foto digitaliseren

Het model werkt met wat het krijgt, en PictorAI stuurt je foto in bijna de originele resolutie. Een scherpe, gelijkmatig verlichte kopie zonder reflecties is het deel van het resultaat dat helemaal aan jou is.

Met een scanner

Een flatbedscanner geeft de meest getrouwe kopie. Scan op 600 dpi – 300 dpi is ruim voldoende voor afdrukken groter dan ongeveer 20 × 25 cm – en scan in kleur, ook als de foto zwart-wit is: de kleur van een vlek of van vergeeld papier helpt om de schade van het beeld te onderscheiden. Sla het bestand op als JPEG in de hoogste kwaliteit, of als PNG, en bewaar dat bestand. Het is je archiefkopie.

Met een iPhone

Geen scanner? Een recente iPhone doet het ook:

• Haal de afdruk uit de lijst of het hoesje als hij er makkelijk uit schuift. Forceer nooit een foto die aan glas of aan een albumpagina vastzit – fotografeer hem waar hij is.
• Borstel het stof weg met een zachte kwast of een microvezeldoek. Geen water, geen schoonmaakmiddelen.
• Leg de foto op een vlakke, donkere ondergrond bij een raam, in daglicht maar niet in direct zonlicht, en zet de flits uit: op een glanzende afdruk geeft die een heldere lichtvlek.
• Houd de telefoon evenwijdig boven de afdruk, zodat de randen recht blijven. Valt je schaduw erop, stap dan achteruit en zoom in tot 2×.
• Let vóór het fotograferen op weerspiegelingen en kantel de afdruk een beetje tot ze weg zijn.
• Tik op een gezicht om scherp te stellen, maak twee of drie opnamen en bewaar de scherpste.
• Snijd de tafel en al het andere rond de afdruk weg.

Stap 2: Herstellen en inkleuren met één tik

1. Installeer PictorAI uit de App Store. De app is gratis en draait op iPhone en iPad met iOS 17.1 of nieuwer en op de Mac met macOS 15 of nieuwer. Hij opent zonder account; de eerste keer dat je een foto herstelt, vraagt hij je in te loggen met Apple of met e-mail, zodat je munten en je geschiedenis met je meegaan naar je andere apparaten.
2. Open het tabblad AI Chat, tik op Afbeelding uploaden en kies de foto. Op een Mac of een iPad kun je het bestand ook naar de chat slepen.
3. Tik onder Snelle acties op Inkleuren & herstellen.
4. Een paar seconden later komt de herstelde foto als antwoord in de chat binnen.

Achter de knop zit een geschreven instructie aan het model: herstel krassen, scheuren, kreuken, vlekken, stof en filmkorrel, verminder de vervaging en breng de scherpte terug; is de foto zwart-wit, sepia of vervaagd, voeg dan natuurlijke kleur toe die bij de periode past; behoud de compositie en de gelaatstrekken van elke persoon precies zoals ze zijn; voeg niets toe en verwijder niets. Je kunt het verzoek ook zelf typen – ‘herstel deze oude foto en breng de kleuren terug’ – maar de knop scheelt typwerk en kost evenveel.

Snel of PRO?

Vóór het eerste bericht van een chat biedt een modelkiezer boven het tekstveld twee modellen. Snel (Gemini 3.1 Flash-Lite Image, oftewel Nano Banana 2 Lite) is er voor iedereen. PRO (Gemini 3.1 Flash Image, oftewel Nano Banana 2) hoort bij de abonnementen PRO en MAX en is daar de standaard: het houdt gezichten en fijn detail beter vast, en alle voorbeelden in dit artikel zijn ermee gemaakt. Een antwoord kost op beide hetzelfde – 1 munt, of één generatie uit het dagelijkse tegoed.

Herstellen zonder in te kleuren

Veel oude foto's zien er in zwart-wit precies goed uit, en niet elk gezin wil oma zien in kleuren die ze misschien nooit heeft gedragen. Tik in dat geval op Onvolkomenheden herstellen in plaats van op Inkleuren & herstellen. Daarmee verdwijnen vlekken, krassen, stof en andere schade zonder dat er iets verandert aan wat er op de foto staat, zodat de tinten blijven zoals ze waren.

VoorNa

De resultaten verschillen van poging tot poging: bij de andere van onze twee pogingen met deze afdruk liet Onvolkomenheden herstellen de afgescheurde hoek zoals hij was. Blijft een scheur of een vlek staan, noem hem dan in je volgende bericht – ‘herstel de gescheurde hoek rechtsboven’.

Je kunt het ook in je eigen woorden zeggen: ‘herstel de krassen en de vlekken, houd het zwart-wit’. Twee andere hulpmiddelen vind je onder Meer... naast de Snelle acties: Details verscherpen voor een wazige scan en Kleurcorrectie voor een kleurenafdruk waarvan de kleuren zijn verschoven, zoals de oranje of magenta zweem van een afdruk uit de jaren zeventig.

Stap 3: Het resultaat in de chat verfijnen

Het eerste resultaat is een startpunt. Antwoord in dezelfde chat en de volgende versie komt terug als nieuw antwoord. De chat onthoudt de vorige, dus ‘een beetje warmer’ betekent warmer dan het laatste resultaat, niet warmer dan het origineel – en de eerdere versies blijven in het gesprek staan.

Berichten die goed werken:

• Maak de kleuren gedempter, zoals op een afdruk uit de jaren zestig.
• Haar jurk was marineblauw. Houd al het andere hetzelfde.
• Verwijder de witte kreuk over zijn voorhoofd.
• Houd de gezichten precies zoals op het origineel.
• Maak de huid minder glad – houd de filmkorrel.
• Herstel de gescheurde hoek rechtsboven.

Drie gewoonten maken het grootste verschil:

• Eén wijziging per bericht. Vraag je er drie tegelijk, dan gaat het resultaat afdwalen – en elk antwoord kost hoe dan ook hetzelfde.
• Noem het ding en de plek. ‘Verwijder de vlek op zijn linkerschouder’ werkt; ‘maak het schoon’ verandert vaak niets.
• Zeg wat moet blijven. ‘Verander de gezichten niet’ is ook een instructie, en het model behandelt het ook zo.

Als het resultaat niet is wat je wilde

• Een gezicht ziet er anders uit. Antwoord ‘houd het gezicht precies zoals op het origineel’, begin opnieuw met een scherpere kopie van de afdruk en gebruik het PRO-model als je dat hebt – dat houdt een gelijkenis beter vast.
• De kleuren zien er te fel of te modern uit. Vraag om ‘gedempte, natuurlijke kleuren, zoals op een foto uit de jaren vijftig’.
• Er is iets toegevoegd of weggehaald. Noem het en zet erbij: ‘voeg niets toe en haal niets weg’.
• Het verzoek is geweigerd. De afbeeldingsmodellen van Google blokkeren sommige verzoeken helemaal. Anders formuleren helpt meestal, en in AI Chat wordt een geblokkeerd verzoek terugbetaald zoals elke andere fout.

Zo krijg je de kleuren goed

Een zwart-witfoto legt vast hoe licht of donker elk ding was, niet welke kleur het had: een rode jurk en een groene kunnen er in hetzelfde grijs uitzien. Elke inkleuring – door een AI of door een mens met een kwast – is dus een beredeneerde gok. Het model kiest kleuren die aannemelijk zijn voor de tijd. Huid, lucht en bladeren komen dicht bij het echte leven uit, omdat hun kleuren weinig variëren; haar, kleding, auto's en geverfde muren kunnen elke kleur hebben gehad, en daar moet het gokken.

In de familiefoto hierboven schilderde het eerste resultaat de auto donkerrood. Als je weet dat hij lichtblauw was, zeg dat dan:

Eerste resultaatEén antwoord later

• Vertel wat je weet. De kleur van een uniform, een auto, een voordeur, een jurk die nog in de kast hangt – één zin per ding, één bericht per keer.
• Noem het decennium en de plek. ‘Kleur natuurlijk in voor een foto die in de jaren vijftig in Rotterdam is genomen’ geeft het palet een duwtje in de richting van die tijd.
• Vraag het de familie. Familieleden herinneren zich vaak kleuren die geen enkele foto heeft bewaard.
• Zeg dat het is ingekleurd. Vermeld het wanneer je het resultaat deelt: een ingekleurde foto is een interpretatie, geen vastlegging.

Stap 4: Opslaan en het origineel bewaren

Tik naast een resultaat op de opslaanknop om het in je fotobibliotheek te zetten. Op de Mac klik je op het resultaat om het in een eigen venster te openen, waar ⌘S het als bestand opslaat en ⇧⌘S het naar Foto's stuurt – of sleep het rechtstreeks naar Finder. Het gesprek blijft bewaard in AI Chat, dus je kunt dagen later terugkomen en om nog een wijziging vragen, op elk van je apparaten.

Herstelde foto's komen terug in 1K-resolutie: scherp op een telefoon, een tablet of een tv, en genoeg om te delen en voor kleine afdrukken. Ze vervangen geen scan met hoge resolutie, dus bewaar alle drie: de originele afdruk, plat opgeborgen en uit de buurt van licht en vocht; je scan of foto ervan; en de herstelde versie. En voeg in Foto's een bijschrift toe met de namen, de plaats en het jaar zolang iemand ze zich nog herinnert.

Een heel album herstellen

• Start voor elke foto een Nieuwe chat, zodat de instructies voor de ene foto niet doorlopen naar de volgende.
• Zoek eerst op één foto de juiste formulering en gebruik die daarna voor de rest van het album: hetzelfde decennium, dezelfde bekende kleuren.
• Sleep op een Mac de scans uit Finder naar binnen en werk in twee panelen, het nieuwste resultaat naast het gesprek. Met ⌘N begin je een nieuwe chat.

Wat het kost

• Installeren is gratis, en rondkijken ook: de app opent zonder account.
• 1 munt per antwoord. Inkleuren & herstellen, Onvolkomenheden herstellen en elk vervolgbericht dat een afbeelding oplevert, kosten evenveel.
• Gratis munten. Open de app op opeenvolgende dagen en de dagelijkse bonus levert 2, 2, 3, 5, 10, 15 en 25 munten op – tot 62 per week, genoeg voor 62 restauraties. De app één keer delen levert er 30 op.
• PRO en MAX. PRO bevat 25 generaties per dag en het PRO-chatmodel, MAX bevat er 50; boven het tegoed geven abonnees munten uit. Het wekelijkse PRO-abonnement begint met een gratis proefperiode van 3 dagen en 25 bonusmunten.
• Fouten worden terugbetaald. Als een restauratie met een fout eindigt, komt de munt of de generatie automatisch terug en meldt de chat dat er geen kosten in rekening zijn gebracht voor deze poging; ook een geannuleerd verzoek wordt terugbetaald. Een antwoord in woorden in plaats van een afbeelding – wanneer het model uitlegt waarom het een wijziging niet kan doen – telt als poging.

De App Store toont de prijzen van muntenpakketten en abonnementen voor jouw land.